وبلاگ اختصاصی دکتر علیرضا طالبیان

تمیز کردن زبان عادت خوب بهداشتی است

تمیز کردن زبان عادتی بهداشتی است که مکمل مسواک ، نخ دندان و خمیردندان محسوب می شود. بر اساس برآورد یکی ازمقالات علمی ، سطوح دندان ها حدود۲۰ درصد از کل سطح دهان را تشکیل می دهند. بنابراین تمیز کردن این سطوح تنها باعث حذف ۲۰ درصد از باکتری های دهان می شود و ۸۰ درصد بقیه دست‌ نخورده باقی می‌ماند. حتی اگر روزانه ۲ تا ۳ بار مسواک بزنید باکتری های چسبیده به سایر نقاط دهان مخصوصاً زبان به راحتی پس از مسواک می توانند بر روی دندان‌ها جمع شوند.

پس چه باید کرد؟

سطح روی زبان بسیار چین خورده و دارای فرورفتگی های فراوان است. بر روی این سطح بسیار بزرگ، باکتری ، وبروس و قارچ های فراوانی رشد و نمو می کنند که عامل بیماری های بسیاری هستند مانند بوی دهان ، پوسیدگی دندان ، التهاب لثه و تبخال.

اگر روی زبان به طور روزانه پاک شود در واقع با بسیاری از بیماری ها مبارزه شده است.

بر اساس گزارش پژوهشگران علت عمده ایجاد بوی دهان باکتری های موجود بر روی زبان است. بنابراین تمیز کردن زبان نقش مهمی در کاهش بوی دهان دارد.

افراد مبتلا به بوی‌دهان باید مراجعه مستمر به دندانپزشکی داشته باشند. دندانپزشک می تواند بخشی از علل ایجاد بوی بد دهان مانند بیماری لثه ، خشکی دهان یا سایر بیماریهای مشابه را پیدا کند. رعایت بهداشت دهان باعث جلوگیری از ابتلا به التهاب لثه می شود. حفرات دندان های پوسیده نیز محل تجمع باکتری و ایجاد بوی دهان است. با انجام درمان های دندانپزشکی می‌توان از این مشکلات پیشگیری کرد.

بهداشت دهان و دندان ها نقش مهمی در کنترل بوی بد دهان دارد. انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه می‌کند که روزانه دو بار مسواک بزنید، بین دندان های خود را روزانه یک بار با نخ دندان تمیز کنید و روزانه یک بار روی زبان خود را با زبان پاک کن تمیز کنید.

افرادی که پروتزهای دندانی مانند دندان مصنوعی دارند باید شبها پروتز را از دهان خود خارج کنند. باکتری های دهان بر روی پروتز به سرعت رشد می کنند وعلاوه بر ایجاد بوی دهان، باعث بدبو شدن خود پروتز می شوند.

اگر پروتز شما دارای اجزای فلزی است و نگران ایجاد خوردگی بر روی آن هستید، پروتز خود را درون یک کاسه آب قرار دهید و ۳ قطره ماده عفونی کننده وایتکسبه آن اضافه کنید. اما اگر پروتز کامل دارید می توانید به جای آب از محلول دهانشویه استفاده کنید. محلول دهانشویه باعث از بین بردن میکروب های چسبیده به پروتز و گندزدایی آن می شود. همچین ترکیبات بد بوی چسبیده به آن را خنثی می کند.

زبان پاک کن چیست؟

زبان پاک کن وسیله ای بهداشتی برای تمیز کردن روی زبان است. استفاده از زبان پاک کن در کنار مسواک و خمیردندان و نخ دندان باعث بهبود بهداشت دهان و دندان شما می شود.

میلیونها باکتری بر روی زبان تجمع می یابند و رشد و نمو می کنند. اگر فقط از مسواک استفاده کنید این باکتریها دست نخورده باقی می مانند و به رشد خود ادامه می دهند. این باکتریها ترکیبات گوگردی تولید می کنند که باعث ایجاد بوی بد دهان می شوند. بسیاری از این باکتری ها قابلیت ایجاد سایر بیماری ها را در دهان دارند.

تمیز کردن روی زبان نه تنها به بهداشت زبان بلکه به سلامت دهان کمک می کند.

تمیزکردن روی زبان

با استفاده از ۳ ابزار می توانید روی زبان را تمیز کنید : برس زبان (Tongue Brush) ، مسواک و تمیزکننده زبان (Tongue Scraper) .

تمیزکننده زبان

استفاده از تمیزکننده زبان روشی قدیمی برای تمیز کردن روی زبان است. پاک کننده هایی که در بازار وجود دارند پلاستیکی یا فلزی هستند. هنگام استفاده از این ابزارها باید دقت کنید که به برجستگی های موجود بر روی زبان صدمه و آسیب وارد نشود.

لبه تمیزکننده زبان را بر روی سطح زبان قرار داده ، از عقب به سمت نوک زبان بکشید. مواظب باشید باشید که فشار زیادی بر روی سطح زبان وارد نشود. اگر جرم روی زبان شما ضخیم است اصراری بر پاک کردن تمام این جرم در یک جلسه نداشته باشید. بیش از ۱۵ بار روی زبان را با تمیزکننده پاک نکنید تا به پرزهای چشایی شما و برجستگی های موجود بر روی زبان آسیبی وارد نشود.

مسواک

بعضی افراد از مسواک معمولی برای تمیز کردن زبانشان استفاده می کنند. یادتان باشد که هرگز از مسواک دندان های تان برای تمیز کردن زبان استفاده نکنید، چون باعث آسیب زدن به پرزهای چشایی روی زبان و خونریزی از آنها می شود. خونریزی یا زخم روی زبان نه‌ تنها باعث کاهش بوی دهان نمی شود بلکه با فراهم کردن مواد غذایی باکتری ها که همان خون است باعث افزایش بوی بد دهان می شود.

در ضمن کارایی مسواک نسبت به تمیزکننده زبان کمتر است. در سال ۲۰۰۴ میلادی مقاله ای در ژورنال پریودنتولوژی به چاپ رسید که نتایج آن نشان داد که مسواک می تواند ۴۵% از ترکیبات گوگردی را کم کند و این در حالی است که تمیز کننده زبان تا ۷۵درصد کارایی دارد.

برس زبان

سومین ابزاری که برای تمیز کردن روی زبان ممکن است استفاده شود برس زبان است. در سال ۲۰۰۸ میلادی پژوهشی در ژورنال علوم کاربردی دهان به چاپ رسید که نشان داد که کارایی ابزارهای جدید مانند تمیز کننده های قدیمی است. جدیداً مسواک هایی به بازار عرضه شده است که یک طرف آن مسواک و طرف دیگر مسواک زبان است.

روش استفاده از تمیز کننده زبان

شما می توانید زبان خود را قبل یا بعد از مسواک دندان هایتان پاک کنید. هیچ پژوهشی تقدم یا تأخر تمیز کردن زبان را تاکید نکرده است. نکته مهم این است که با همان فشاری که بر روی دندان های تان وارد می کنید نباید روی زبان را تمیز کنید. اگر فشار زیادی بر روی زبان وارد آورید اگر چه خونریزی قابل مشاهده‌ای دیده نشود خونریزیهای میکروسکوپی باعث می شود خون بسیار کمی در اختیار باکتریهای روی زبان قرار بگیرد که نتیجه‌ای جز افزایش فعالیت باکتری ها و ایجاد بوی بد دهان به دنبال ندارد. لطفاً با زبان خود مهربان باشید.

• روزانه فقط یک بار روی زبان را تمیز کنید.
• بیشتر از ۱۵مرتبه روی زبان را نکشید.
• بعد از تمیز کردن زبان ، تمیز کننده زبان خود را با آب و صابون بشویید تا باکتری ها بر روی آن رشد نکنند.
• زبان پاک کن را بر روی سطح عقبی زبان قرار دهید و به سمت نوک زبان بکشید.
• همزمان علاوه بر سطح مرکزی ، سطوح جانبی روی زبان را هم تمیز کنید.
• در صورت استفاده از برس زبان به همین ترتیب عمل کنید.
• در پایان کار دهان را آبکشی کنید تا جرم باقیمانده بر روی زبان از روی آن پاک شود.

به خاطر داشته باشید که تمیز کردن روی زبان صرفا باعث کاهش بوی دهان نمی شود بلکه باعث کاهش حجم کلی باکتری های دهان و کاهش بیماری هایی است که آنها می توانند ایجاد کنند.